Vấn đề bảo vệ người tiêu dùng khi mua hàng online

0
16

Trong một vài năm trở lại đâ, các trang mạng xã hội phát triển, các website thương mại điện tử liên tục được mở ra, cũng như việc quảng cáo qua google, youtube, facebook… ngày càng được nhiều người kinh doanh biết đến hơn, cũng là lúc mà người tiêu dùng mua hàng online nhiều hơn. Chỉ cần ở nhà, hoặc ở bất kỳ đâu với một chiếc smartphone hoặc máy tính có kết nối mạng là bạn có thể lên mạng chọn đồ, và nếu thích có thể đặt hàng, và người bán sẽ chuyển hàng đến tận nhà cho bạn. Mọi vấn đề về việc không có thời gian mua sắm, hoặc lựa mãi mà không có đồ cần mua thì mua hàng qua mạng online có thể giải quyết được triệt để vấn đề đó.

Tuy nhiên, hiện nay vấn đề mua hàng qua mạng online rất phức tạp, chưa có cơ chế quản lý dẫn đến tình trạng rât nhiều người mua hàng bị lừa, hay mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng không đúng với những gì đã quảng cáo. Người bị thiệt thòi khi mua hàng online chính là người tiêu dùng.

Về vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì có rất nhiều các văn bản pháp luật quy định về vấn đề này như Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010, Nghị định 99/2011/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Nghị định số 185/2013/NĐ-CP về  xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, thì trong các văn bản pháp luật này vẫn chưa nhắc đến cụ thể về vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi mua hàng online, mà vấn đề mua hàng qua mạng online hiện nay mới xảy ra nhiều trường hợp vi phạm quyền lợi người tiêu dùng. Các quy định của pháp luật hiện nay còn rất chung chung, thiên về các hoạt động giao dịch, mua bán theo cách truyền thống mà mua bán trực tiếp giữa người mua và người bán.

Theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì người tiêu dùng sẽ được bảo vệ khi:

– Giao dịch với tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa, dịch vụ;

– Giao dịch với cá nhân hoạt động thương mại độc lập,thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh;

– Khi có yêu cầu cầu người tiêu dùng.

Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 99/2011/NĐ-CP có nhắc đến loại “ Hợp đồng giao kết từ xa”, trong đó có đề cập đến loại hợp đồng được ký kết giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh thông qua phương tiện điện tử và điện thoại.

Theo quy định của pháp luật, cũng có đề cập đến vấn đề bảo vệ người tiêu dùng thông qua phương tiện điện tử, trong đó người bán cũng phải thể hiện đầy đủ các thông tin về tên tổ chức, cá nhân kinh doanh, điện thoại, địa chỉ trụ sở chính…; chất lượng hàng hóa, dịch vụ, chi phí, phương thức thanh toán, phương thức giao kết hợp đồng, cung ứng hàng hóa, dịch vụ, các thông tin liên quan đến hàng hóa khác…

Nhưng quy định này mới chỉ phù hợp cho việc mua bán, kinh doanh của các website thương mại điện tử, khi có tổ chức đứng ra chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh, cũng như phải đăng ký website thương mại điện tử với Bộ Công thương cũng như có các quy định của pháp luật về quản lý các đơn vị kinh doanh qua những trang web này (Nghị định số 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử và Thông tư 47/2014/TT-BCT về quản lý website thương mại điện tử). Còn những trường hợp bán hàng qua các trang mạng xã hộ, hoặc các website thông thường khác thì việc quản lý còn khó khăn. Người mua dựa vào sự tin tưởng người bán, cũng như thấy nhiều người mua hàng rồi nên mua, mà cũng không có  đầy đủ các thông tin về người bán cũng như các biện pháp để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu như người tiêu dùng mua hàng tại các website thương mại điện tử đã được đăng ký thì còn có đơn vị đứng ra chịu trách nhiệm cho sản phẩm nào khi mua hàng, nhưng nếu mua hàng qua facebook, zalo, instgram, hay những web do cá nhân lập ra thì vấn đề mua phải hàng giả, hàng thật còn phụ thuộc vào lương tâm của người bán hàng.

Khiếu nại của người tiêu dùng khi mua hàng qua mạng online

Thực tế cho thấy, việc mua hàng online của Việt Nam thương xuyên xuất hiện hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Nhiều người còn có tư tưởng, không bán được hàng này cho khách hàng đến mua trực tiếp nên mới đăng quảng cáo trên mạng để bán, người mua sẽ không kiểm tra được chất lượng sản phẩm nên sẽ mua hàng. Tư tưởng này dẫn đến việc kinh doanh qua mạng online tại Việt Nam gần như chỉ là tạm thời, khách hàng chỉ mua hàng một lần và sẽ không bao giờ quay lại mua nữa.

Thậm chí có rất nhiều các tài khoản mạng xã hội lập ra để kinh doanh hàng hóa, nhưng chỉ sau khi bán được một số hàng nhất định là lại xóa tài khoản, và khi người mua hàng biết được mình mua phải hàng giả quay lại tìm người bán thì đã không còn thấy thông tin gì nữa. Việc lừa đảo thông qua việc bán hàng online diễn ra một cách thương xuyên, nhiều người tiêu dùng rất bức xúc về tình trạng này nhưng vẫn không có cách nào để giải quyết được, vì trên thực tế, đến các quy định của pháp luật còn chưa đầy đủ, cũng như thiệt hại khi mua hàng qua mạng online rất nhỏ, vì người mua thường cũng không tin tưởng để mua những món hàng có giá trị qua mạng online.

Khi mua hàng qua mạng online thì người chịu rủi ro chỉ có người tiêu dùng vì họ không được kiểm tra trực tiếp chất lượng của sản phẩm, chỉ nhìn hình ảnh qua mạng, và theo thông tin mà người bán cung cấp, nhiều khi mua hàng về mới biết hàng không đúng với thực tế, thậm chí là một món hàng khác hoàn toàn với những gì mà người bán đã rao bán. Nhưng khi khiếu nại với người bán thì họ thường sẽ trả lời là do lỗi chụp hình, hay hàng rẻ, khuyến mại nên chỉ được như vậy thôi…. Người tiêu dùng cũng chỉ biết ngậm ngùi và không mua hàng của người bán đó nữa.

Khi mua hàng qua mạng online thì việc tiếp cận với các thông tin về an toàn, cảnh báo của sản phẩm khó khăn hơn rất nhiều  so với hình thức mua sắm trực tiếp, đặc biệt khi người tiêu dùng mua sản phẩm qua điện thoại, màn hình nhỏ Trong một số trường hợp, người tiêu dùng thậm chí bỏ qua phần điều kiện và điều khoản vì màn hình quá nhỏ, trong khi đó phần này gồm những nội dung rất quan trọng liên quan đến đổi – trả sản phẩm, giao nhận và bảo hành. Như vậy, người tiêu dùng nhiều khi đã bỏ qua những chính sách, vấn đề bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi mua hàng. Và khi có tranh chấp, rất khó để xử lý.

Bên  cạnh đó còn là tình trạng mất an toàn thông tin của người tiêu dùng, trong quá trình giao dịch các thông tin của người mua hàng không được bảo mật chính vì vậy, các tài khoản giao dịch của người mua dễ bị xâm nhập và gây ảnh hưởng đến bí mật cá nhân của người dùng, cũng như rất nhiều các spam được gửi đến địa chỉ người tiêu dùng….

Biện pháp khắc phục tình trạng trên

Vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong các lĩnh vực thương mại điện tử không chỉ là một vấn đề của Việt Nam mà đây là vấn đề được rất nhiều các quốc gia trên thế giới quan tâm, vì việc mua bán qua mạng online giờ đây không chỉ diễn ra tại một nước mà còn liên kết các quốc gia với nhau. Việc kiểm soát vấn đề này rất khó khăn.

Để khắc phục vấn đề này thì cần có những giải pháp như sau:

– Cần quy định cụ thể các quy định của pháp luật liên quan đến vấn đề mua sắm qua mạng online. Đặc biệt quy định về điều kiện để được kinh doanh qua mạng online, cũng như cần có những biện pháp để kiểm soát vấn đề này.

– Áp dụng hình thức thanh toán phù hợp cho người mua hàng qua mạng, ví dụ như việc áp dụng tài khoản Paypal của nhiều nước trên thế giới khi thanh toán qua internet. Cũng như chính sách hoàn trả, đổi hàng khi không đáp ứng điều kiện như quảng cáo trên mạng.

– Cần tuyên truyền, phổ biến kiến thức về tiêu dùng cho mọi người, cũng như giúp người tiêu dùng có thể tự nâng cao ý thức bảo vệ quyền lợi của mình khi mua hàng qua mạng.

– Cần có những chế tài cụ thể hơn đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh qua mạng online vi phạm nghĩa vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Nhưng quan trọng hơn hết thì tự các tổ chức, cá nhân kinh doanh online phải tự ý thức được việc kinh doanh của mình, và luôn cung cấp cho khách hàng những hàng hóa, dịch vụ chất lượng, không chỉ vì bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng mà còn là đảm bảo cho hoạt động kinh doanh lâu dài của chính mình.

 

 

Vấn đề bảo vệ người tiêu dùng khi mua hàng online
Đánh giá bài viết

Gửi Bình Luận