Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại nguyên liệu có nguồn gốc từ thực vật như chiết xuất, bột khô, dịch cô đặc, tinh chất, cao dược liệu… được sử dụng rộng rãi trong sản xuất thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm hoặc dược phẩm. Do đặc tính là nguyên liệu chế biến sâu, nhiều doanh nghiệp băn khoăn liệu những loại nguyên liệu này có phải công bố như thực phẩm thông thường hay không. Hãy cùng Việt Tín tìm hiểu vấn đề này nhé!
I. Khái niệm và đặc điểm của nguyên liệu chiết xuất, bột khô, dịch cô đặc.
- Chiết xuất thực vật là sản phẩm thu được từ việc tách các hoạt chất sinh học có trong cây cỏ (lá, hoa, rễ, thân, quả…) bằng dung môi (như nước, ethanol, glycerin, v.v.).
- Bột khô thực vật thường là nguyên liệu được sấy khô, nghiền mịn để sử dụng trong thực phẩm, đồ uống hoặc dược phẩm.
- Dịch cô đặc thực vật là dung dịch thu được sau quá trình cô đặc chiết xuất, có hàm lượng hoạt chất cao hơn nguyên liệu ban đầu.
Những loại nguyên liệu này thường được dùng làm thành phần sản xuất thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc thực phẩm bổ sung, chứ không phải dùng để tiêu dùng trực tiếp. Chính điều này quyết định nghĩa vụ công bố sản phẩm có khác với thực phẩm thông thường hay không.
II. Có phải công bố như thực phẩm thông thường không?
Theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, việc công bố sản phẩm chỉ bắt buộc với thực phẩm được lưu hành, tiêu thụ trực tiếp trên thị trường, bao gồm:
- Thực phẩm bảo vệ sức khỏe;
- Thực phẩm dinh dưỡng y học;
- Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt;
- Thực phẩm thông thường đóng gói sẵn dùng trực tiếp.
Còn đối với nguyên liệu chiết xuất, bột khô, dịch cô đặc thực vật, ta cần phân biệt rõ hai trường hợp:
a. Trường hợp 1: Dùng làm nguyên liệu sản xuất (không bán lẻ)
Nếu doanh nghiệp nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước chỉ để sử dụng làm nguyên liệu chế biến thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc mỹ phẩm, không bán trực tiếp ra thị trường tiêu dùng, thì:
- Không bắt buộc phải công bố sản phẩm;
- Doanh nghiệp chỉ cần lưu hồ sơ kỹ thuật, bao gồm: phiếu kiểm nghiệm, bảng tiêu chuẩn cơ sở, chứng nhận xuất xứ (CO), chứng nhận lưu hành tự do (CFS – nếu nhập khẩu), tài liệu an toàn nguyên liệu (MSDS), v.v.;
- Khi sản xuất sản phẩm thành phẩm, các tài liệu này sẽ được đính kèm trong hồ sơ công bố của sản phẩm cuối cùng.
b. Trường hợp 2: Bán lẻ hoặc sử dụng trực tiếp như thực phẩm
Nếu chiết xuất, bột khô hoặc dịch cô đặc được đóng gói, dán nhãn, hướng dẫn sử dụng trực tiếp (ví dụ: bột nghệ uống liền, cao atiso dạng viên, bột matcha pha nước uống), thì sản phẩm được xem như thực phẩm thông thường hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe, và phải thực hiện thủ tục công bố.
Cụ thể:
- Nếu chỉ là thực phẩm thông thường → Tự công bố sản phẩm tại cơ quan quản lý an toàn thực phẩm cấp tỉnh;
- Nếu có công dụng hỗ trợ sức khỏe, chứa hoạt chất sinh học đặc thù → Đăng ký bản công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế.
Lưu ý về hồ sơ và kiểm nghiệm:
Dù có phải công bố hay không, doanh nghiệp vẫn cần chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật của nguyên liệu, gồm:
- Phiếu kiểm nghiệm sản phẩm (đầy đủ chỉ tiêu an toàn: kim loại nặng, vi sinh, độc tố, dư lượng dung môi…);
- Tài liệu chứng minh nguồn gốc, quy trình sản xuất;
- COA (Certificate of Analysis) hoặc bảng tiêu chuẩn cơ sở;
- Tài liệu chứng minh nguyên liệu nằm trong danh mục được phép sử dụng của Bộ Y tế.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ không chỉ phục vụ công bố mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.
Tóm lại, nguyên liệu là chiết xuất, bột khô, dịch cô đặc từ thực vật không bắt buộc phải công bố như thực phẩm thông thường, nếu chỉ dùng làm nguyên liệu sản xuất và không bán trực tiếp ra thị trường. Ngược lại, nếu nguyên liệu đó được đóng gói, dán nhãn và tiêu dùng trực tiếp, thì doanh nghiệp phải thực hiện công bố sản phẩm theo quy định (tự công bố hoặc đăng ký bản công bố tùy loại). Hiểu rõ ranh giới giữa “nguyên liệu” và “sản phẩm tiêu dùng” giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo hoạt động nhập khẩu – sản xuất diễn ra hợp pháp, minh bạch và thuận lợi.
Bạn có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)