Kiểm nghiệm thực phẩm là một trong những hoạt động quan trọng nhất nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, đồng thời là cơ sở để cơ quan quản lý đánh giá sự phù hợp của sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường. Luật An toàn thực phẩm 2010 đã quy định rất rõ ràng về hoạt động kiểm nghiệm, điều kiện đối với cơ sở kiểm nghiệm cũng như những trường hợp được miễn kiểm tra giám sát. Hãy cùng Việt Tín tìm hiểu vấn đề này nhé!
I. Kiểm nghiệm thực phẩm là gì?
Theo khoản 7 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm 2010, kiểm nghiệm thực phẩm là việc thực hiện các hoạt động thử nghiệm và đánh giá sự phù hợp của sản phẩm với quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn tương ứng. Đối tượng kiểm nghiệm bao gồm:
- Thực phẩm
- Phụ gia thực phẩm
- Chất hỗ trợ chế biến
- Chất bổ sung vào thực phẩm
- Bao bì, dụng cụ, vật liệu chứa đựng thực phẩm
Hoạt động này nhằm đảm bảo sản phẩm không gây nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng.

II. Khi nào cần kiểm nghiệm thực phẩm?
Điều 45 Luật An toàn thực phẩm 2010 quy định hai trường hợp phải thực hiện kiểm nghiệm:
- a) Theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân
Các tổ chức, cá nhân sản xuất – kinh doanh hoặc các cá nhân liên quan có thể chủ động yêu cầu kiểm nghiệm để:
- Công bố sản phẩm
- Xin giấy phép lưu hành
- Kiểm tra chất lượng định kỳ
- Đối chiếu, kiểm soát chất lượng lô hàng
- b) Phục vụ quản lý nhà nước
Trong các trường hợp cơ quan quản lý yêu cầu, việc kiểm nghiệm được thực hiện tại cơ sở kiểm nghiệm do Bộ quản lý ngành chỉ định.
Yêu cầu đối với hoạt động kiểm nghiệm
Hoạt động kiểm nghiệm phải đảm bảo:
- Khách quan, chính xác
- Tuân thủ quy định chuyên môn, quy chuẩn kỹ thuật
Như vậy, kiểm nghiệm thực phẩm có thể do doanh nghiệp chủ động thực hiện hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý để phục vụ hoạt động giám sát an toàn thực phẩm.
III. Điều kiện đối với cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm.
Theo Điều 46 Luật An toàn thực phẩm 2010 và hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 20/2013/TTLT-BYT-BCT-BNNPTNT, cơ sở kiểm nghiệm phải đáp ứng hai nhóm điều kiện lớn:
(1) Yêu cầu về pháp nhân
- Được thành lập hợp pháp
- Có chức năng kiểm nghiệm thực phẩm hoặc được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ
(2) Yêu cầu về năng lực kiểm nghiệm
Cơ sở kiểm nghiệm phải đáp ứng đầy đủ:
- Hệ thống quản lý chất lượng đạt TCVN ISO/IEC 17025:2017
- Đủ trang thiết bị, cơ sở vật chất phù hợp với chỉ tiêu đăng ký
- Có ít nhất 02 kiểm nghiệm viên trình độ đại học, có kinh nghiệm từ 03 năm trở lên
- Phương pháp thử nghiệm được cập nhật và xác nhận giá trị sử dụng
- Có kết quả thử nghiệm thành thạo hoặc so sánh liên phòng đạt yêu cầu
Ngoài ra, cơ sở kiểm nghiệm phải đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp trong trường hợp thực hiện chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy. Cơ sở được phép thu phí kiểm nghiệm và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm nghiệm.
IV. Trường hợp cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm được miễn kiểm tra giám sát.
Theo Điều 16 Thông tư liên tịch 20/2013/TTLT-BYT-BCT-BNNPTNT, cơ sở kiểm nghiệm được miễn kiểm tra giám sát nếu:
- Đã được tổ chức công nhận hợp pháp của Việt Nam
- Được tổ chức nước ngoài là thành viên ILAC hoặc APLAC công nhận theo tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17025:2017
Trong trường hợp này, cơ sở chỉ cần nộp hồ sơ đề nghị miễn kiểm tra, gồm:
- Công văn đề nghị miễn kiểm tra
- Biên bản giám sát của tổ chức công nhận (trong 12 tháng gần nhất)
- Báo cáo đánh giá năng lực phân tích trong 12 tháng
- Bản sao chứng chỉ công nhận kèm danh mục chỉ tiêu được công nhận
Như vậy, kiểm nghiệm thực phẩm là hoạt động bắt buộc và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm cho cộng đồng. Theo quy định, việc kiểm nghiệm có thể được thực hiện theo yêu cầu của tổ chức cá nhân hoặc phục vụ công tác quản lý nhà nước. Cơ sở kiểm nghiệm phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về pháp nhân, cơ sở vật chất, nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Trong một số trường hợp đặc biệt, các cơ sở kiểm nghiệm đã được công nhận theo chuẩn ISO/IEC 17025:2017 có thể được miễn kiểm tra giám sát định kỳ. Việc tuân thủ đúng quy định giúp đảm bảo kết quả kiểm nghiệm có độ tin cậy cao và tạo nền tảng cho hoạt động quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả, minh bạch.
Quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)
