Khi thành lập doanh nghiệp, việc chọn ngành nghề kinh doanh là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Tuy nhiên, không phải ngành nghề nào cũng được phép hoạt động tự do. Pháp luật Việt Nam quy định rõ các ngành nghề bị cấm và ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự xã hội, an toàn môi trường và quyền lợi người tiêu dùng. Năm 2025, cùng với xu hướng siết chặt quản lý thị trường và chuyển đổi số, danh mục ngành nghề cấm và hạn chế kinh doanh tiếp tục được điều chỉnh, cập nhật theo Luật Đầu tư 2020 và các nghị định hướng dẫn mới. Hãy cùng Việt Tín tìm hiểu vấn đề này nhé!
I. Nhóm ngành nghề kinh doanh bị cấm năm 2025.
Theo quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2020 (vẫn còn hiệu lực trong năm 2025), Việt Nam cấm tuyệt đối 8 nhóm ngành nghề sau đây, vì có nguy cơ cao gây hại cho an ninh, sức khỏe cộng đồng hoặc trái đạo đức xã hội:
Kinh doanh các chất ma túy (bao gồm sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển các loại ma túy được quy định trong danh mục của Nhà nước).
Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng vật thuộc danh mục bị cấm.
Kinh doanh mẫu vật các loài động, thực vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng, hoặc bị cấm khai thác, buôn bán theo Công ước quốc tế CITES.
Mua, bán, vận chuyển các loại pháo nổ, vũ khí, đạn dược, quân trang quân dụng mà không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
Kinh doanh dịch vụ mại dâm dưới mọi hình thức.
Mua bán người, mô, bộ phận cơ thể người, bào thai người.
Hoạt động liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
Kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê.
Những ngành nghề này bị cấm tuyệt đối, tức là cá nhân hoặc tổ chức nào thực hiện sẽ bị xử lý hình sự, không thể đăng ký kinh doanh hợp pháp.
II. Nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện (hạn chế kinh doanh).
Ngoài các ngành bị cấm, Nhà nước còn quy định hơn 200 ngành nghề kinh doanh có điều kiện (theo Phụ lục IV Luật Đầu tư 2020). Doanh nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đáp ứng đủ các điều kiện như giấy phép con, chứng chỉ hành nghề, vốn pháp định, hoặc đảm bảo an ninh, an toàn môi trường.
Một số nhóm đáng chú ý trong năm 2025 gồm:
Ngành nghề ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng: Kinh doanh thiết bị quân sự, dịch vụ bảo vệ, sản xuất vũ khí thể thao.
Ngành nghề liên quan đến tài chính – ngân hàng: Dịch vụ tín dụng, bảo hiểm, chứng khoán, kế toán, kiểm toán – yêu cầu vốn pháp định lớn và nhân sự có chứng chỉ chuyên môn.
Ngành nghề tác động đến sức khỏe cộng đồng: Kinh doanh dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, dịch vụ khám chữa bệnh, giáo dục, và chăm sóc trẻ em phải có giấy phép chuyên ngành.
Ngành nghề liên quan đến môi trường và năng lượng: Thu gom, xử lý rác thải, sản xuất hóa chất, năng lượng hạt nhân – bắt buộc có đánh giá tác động môi trường và phương án phòng ngừa rủi ro.
Ngành nghề trong lĩnh vực truyền thông, công nghệ: Cung cấp dịch vụ viễn thông, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử – cần xin giấy phép hoạt động và đảm bảo an toàn dữ liệu theo Nghị định 53/2022/NĐ-CP.
III. Xu hướng thay đổi ngành nghề kinh doanh trong năm 2025.
Năm 2025, Chính phủ Việt Nam tiếp tục rà soát, cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo hướng tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn, song song với tăng cường giám sát các lĩnh vực nhạy cảm như tài chính, y tế, và công nghệ thông tin. Một số điểm đáng chú ý gồm:
Các ngành liên quan đến an ninh mạng, dữ liệu cá nhân và trí tuệ nhân tạo được bổ sung yêu cầu điều kiện mới để bảo vệ người dùng.
Một số ngành dịch vụ truyền thống (như vận tải, logistics, bán lẻ xăng dầu) được đề xuất nới lỏng điều kiện để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Chính phủ tăng cường ứng dụng cấp phép điện tử giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và đăng ký giấy phép con trực tuyến.
Tóm lại, trong năm 2025, các ngành nghề bị cấm kinh doanh vẫn giữ nguyên 8 nhóm như Luật Đầu tư 2020 quy định, trong khi ngành nghề có điều kiện tiếp tục được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế số.
Doanh nghiệp, cá nhân trước khi đăng ký kinh doanh cần tra cứu kỹ danh mục ngành nghề, xác định rõ mình có thuộc nhóm hạn chế hay không để chuẩn bị đủ giấy phép và hồ sơ pháp lý. Việc nắm rõ quy định không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững, an toàn và đúng hướng trong năm 2025.
Bạn có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)