Phụ gia thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong sản xuất, bảo quản và nâng cao chất lượng thực phẩm. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng về việc sử dụng và công bố phụ gia. Hãy cùng Việt Tín tìm hiểu vấn đề này nhé!
I. Khái niệm về phụ gia thực phẩm.
Phụ gia thực phẩm là những chất được thêm vào trong quá trình sản xuất, chế biến, xử lý, bảo quản hoặc đóng gói thực phẩm nhằm duy trì hoặc cải thiện đặc tính của thực phẩm. Những chất này không phải là thành phần chính của thực phẩm, nhưng giúp nâng cao chất lượng cảm quan, kéo dài thời hạn sử dụng hoặc hỗ trợ kỹ thuật chế biến.
Ví dụ phổ biến gồm:
- Chất tạo màu: caramen, curcumin, chlorophyll.
- Chất tạo ngọt: aspartame, stevia, saccharin.
- Chất bảo quản: natri benzoat, kali sorbat.
- Chất tạo đặc, nhũ hóa: xanthan gum, lecithin.
- Chất điều vị: bột ngọt (mononatri glutamat), ribonucleotide.
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP, phụ gia thực phẩm chỉ được sử dụng khi nằm trong danh mục được Bộ Y tế cho phép và sử dụng đúng đối tượng, đúng liều lượng quy định.
II. Có bắt buộc phải công bố phụ gia thực phẩm không?
Cần tùy thuộc vào mục đích kinh doanh và nguồn gốc sản phẩm:
- Nếu doanh nghiệp nhập khẩu hoặc sản xuất phụ gia thực phẩm để kinh doanh, buôn bán ra thị trường, thì bắt buộc phải thực hiện công bố sản phẩm trước khi lưu hành.
- Nếu phụ gia chỉ dùng nội bộ trong dây chuyền sản xuất (không bán ra ngoài), thì không cần công bố nhưng vẫn phải đảm bảo phụ gia nằm trong danh mục được phép sử dụng và có hồ sơ chứng minh nguồn gốc, chất lượng.
Mục đích của việc công bố là:
- Đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.
- Giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát chất lượng sản phẩm lưu hành trên thị trường.
- Tạo niềm tin cho đối tác, khách hàng, đặc biệt với các phụ gia nhập khẩu.
III. Phân loại phụ gia theo hình thức công bố.
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP), phụ gia thực phẩm được chia thành 2 nhóm công bố khác nhau:
- Nhóm phụ gia thực phẩm được “tự công bố” Bao gồm:
- Các loại phụ gia đã có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng do Bộ Y tế ban hành.
- Sản phẩm được nhập khẩu từ nước có tiêu chuẩn tương đương Việt Nam.
- Không thuộc nhóm nguy cơ cao (không phải sản phẩm đặc biệt như chất dinh dưỡng bổ sung hay chất có tác dụng sinh học mạnh).
Doanh nghiệp chỉ cần:
- Tự công bố sản phẩm.
- Gửi bản tự công bố và phiếu kiểm nghiệm tới cơ quan quản lý nhà nước (thường là Chi cục An toàn thực phẩm hoặc Ban Quản lý ATTP địa phương).
- Được quyền lưu hành ngay sau khi nộp.
- Nhóm phụ gia thực phẩm phải “đăng ký bản công bố sản phẩm” Gồm các phụ gia có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe, cụ thể là:
- Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới (chưa có trong danh mục được phép sử dụng của Bộ Y tế).
- Phụ gia dùng cho thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, hoặc thực phẩm dinh dưỡng y học đặc biệt.
- Phụ gia nhập khẩu có thành phần hoặc hàm lượng vượt quy định an toàn của Việt Nam.
Những sản phẩm này phải:
- Nộp hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm tới Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế).
- Được thẩm định, cấp giấy xác nhận trước khi lưu hành.
IV. Hồ sơ và cơ quan tiếp nhận công bố phụ gia thực phẩm.
Hồ sơ tự công bố gồm:
- Bản tự công bố sản phẩm (theo mẫu).
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm trong 12 tháng gần nhất.
- Nhãn sản phẩm (hoặc dự thảo nhãn).
Hồ sơ đăng ký bản công bố gồm:
- Bản công bố sản phẩm.
- Bản tiêu chuẩn chất lượng.
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
- CFS (Giấy chứng nhận lưu hành tự do) – với sản phẩm nhập khẩu.
- Giấy chứng nhận phân tích (COA) hoặc kết quả kiểm nghiệm.
Cơ quan tiếp nhận:
- Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) – đối với phụ gia phải đăng ký bản công bố.
- Sở Y tế hoặc Ban Quản lý ATTP – đối với phụ gia tự công bố.
Phụ gia thực phẩm là một phần thiết yếu trong ngành công nghiệp thực phẩm, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không được kiểm soát đúng cách. Do đó, doanh nghiệp phải xác định rõ loại phụ gia mình kinh doanh hoặc sử dụng để lựa chọn hình thức công bố phù hợp.
Bạn có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)