Vi chất dinh dưỡng, bao gồm các vitamin và khoáng chất, đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe và phòng ngừa các bệnh do thiếu hụt dinh dưỡng. Tuy nhiên, không phải tất cả các vitamin đều bắt buộc phải bổ sung vào thực phẩm, và việc tăng cường vi chất cần tuân thủ các quy định nghiêm ngặt. Qua bài viết này, Luật Việt Tín sẽ giúp bạn làm rõ liệu vitamin có phải là vi chất bắt buộc tăng cường vào thực phẩm hay không, đồng thời giải thích các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý mà vi chất dinh dưỡng cần đáp ứng để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho người tiêu dùng.
I. Khái niệm vi chất dinh dưỡng.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 09/2016/NĐ-CP, vi chất dinh dưỡng được định nghĩa là các vitamin, chất khoáng hoặc các chất vi lượng khác cần thiết cho sự tăng trưởng, phát triển và duy trì sự sống của cơ thể con người. Đây là những thành phần tuy chỉ chiếm một lượng rất nhỏ nhưng có vai trò thiết yếu trong chuyển hóa, tăng trưởng, miễn dịch và sức khỏe tổng thể.
II. Các vi chất dinh dưỡng bắt buộc tăng cường vào thực phẩm.
Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 09/2016/NĐ-CP, Nhà nước quy định bốn loại vi chất dinh dưỡng bắt buộc phải tăng cường vào thực phẩm, bao gồm:
- I-ốt (I)
- Sắt (Fe)
- Kẽm (Zn)
- Vitamin A
Đây là những vi chất có tỷ lệ thiếu hụt cao trong khẩu phần ăn của người dân Việt Nam, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Việc tăng cường bắt buộc nhằm phòng chống suy dinh dưỡng vi chất, nâng cao tầm vóc, thể lực và trí tuệ con người Việt Nam.
Bên cạnh đó, các vi chất này khi được bổ sung vào thực phẩm phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng hoặc phải phù hợp với các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm. Riêng nhóm vitamin, Vitamin A là loại duy nhất bắt buộc phải tăng cường.
III. Danh mục vi chất dinh dưỡng được phép sử dụng.
Căn cứ theo Phụ lục Thông tư 44/2015/TT-BYT, các dạng sử dụng của từng vi chất được phép tăng cường vào thực phẩm như sau:
(1) Vitamin A
- Retinol
- Retinyl acetat
- Retinyl palmitat
- Beta-caroten
(2) Sắt (Fe)
Gồm các dạng như:
Sắt (II) carbonat, Sắt (II) citrat, Sắt (II) gluconat, Sắt (II) fumarat, Sắt (II) lactat, Sắt (II) sulphat, Sắt (III) citrat, Sắt (III) ammoni citrat, Sắt (III) diphosphat (pyrophosphat), Natri sắt (III) EDTA trihydrat, Sắt nguyên tố (dạng khử hydogen, điện phân, carbonyl)…
(3) Kẽm (Zn)
Bao gồm: Kẽm acetat, Kẽm clorid, Kẽm citrat, Kẽm gluconat, Kẽm lactat, Kẽm oxyd, Kẽm carbonat, Kẽm sulfat, Kẽm bisglycinat, Kẽm L-aspartat, Kẽm L-pidolat, Kẽm picolinat, Kẽm stearat…
(4) I-ốt (I)
Các dạng được phép: Natri iodid, Natri iodat, Kali iodid, Kali iodat, Calci iodid, Calci iodat.
Như vậy, khi tăng cường vào thực phẩm, các tổ chức, doanh nghiệp chỉ được sử dụng các dạng vi chất thuộc danh mục được phép, nhằm đảm bảo tính an toàn sinh học và hiệu quả hấp thu.
IV. Yêu cầu kỹ thuật đối với các nhóm thực phẩm tăng cường vi chất.
Theo Mục II QCVN 9-2:2011/BYT, các sản phẩm tăng cường vi chất phải tuân thủ yêu cầu kỹ thuật riêng cho từng loại thực phẩm, cụ thể:
(1) Nước mắm bổ sung vi chất
- Sắt (Fe): 30,0 – 50,0 mg/100ml
- Chất bổ sung: Natri sắt (III) EDTA trihydrat; Sắt sulfat; Sắt fumarat.
(2) Bột mì bổ sung vi chất
- Sắt (Fe): 27,80 – 51,60 mg/kg → Sắt sulfat (dạng khô)
- Kẽm (Zn): 70,90 – 131,70 mg/kg → Kẽm oxyd
- Vitamin A: 1,33 – 4,80 mg/kg → Retinyl palmitat
- Vitamin B12: 0,02 mg/kg trở lên → Cyanocobalamin
- Acid folic: 2,04 – 8,16 mg/kg → Acid foli
(3) Dầu ăn bổ sung vi chất
- Vitamin A: 2,75 – 5,50 mg/100g
- Chất bổ sung: Retinyl palmitat.
(4) Đường bổ sung vi chất
- Vitamin A: 15,0 – 30,0 mg/kg
- Chất bổ sung: Retinyl palmitat.
Ngoài các hàm lượng trên, sản phẩm tăng cường phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm gốc (VD: tiêu chuẩn nước mắm, bột mì, dầu ăn, đường) và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Tóm lại, theo quy định của pháp luật Việt Nam, bốn vi chất dinh dưỡng bắt buộc tăng cường vào thực phẩm là I-ốt, Sắt, Kẽm và Vitamin A. Việc bổ sung các vi chất này phải tuân thủ danh mục cho phép và hàm lượng kỹ thuật được quy định tại Thông tư 44/2015/TT-BYT và QCVN 9-2:2011/BYT.
Bạn có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)