Kiểm nghiệm thực phẩm là bước quan trọng nhằm đánh giá mức độ an toàn của sản phẩm trước khi đưa ra thị trường hoặc phục vụ hoạt động quản lý nhà nước. Quy định pháp luật về kiểm nghiệm thực phẩm hiện nay tương đối đầy đủ, bao gồm yêu cầu đối với hoạt động kiểm nghiệm, điều kiện năng lực của cơ sở kiểm nghiệm và trách nhiệm chi trả chi phí kiểm nghiệm. Hãy cùng Việt Tín tìm hiểu vấn đề này nhé!
I. Kiểm nghiệm thực phẩm là gì?
Theo khoản 7 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm 2010, kiểm nghiệm thực phẩm là hoạt động thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp của thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, chất bổ sung và các vật liệu tiếp xúc với thực phẩm dựa trên tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Nói cách khác, kiểm nghiệm nhằm xác định sản phẩm có an toàn, có đúng thành phần và đạt yêu cầu theo quy định pháp luật hay không.
II. Việc kiểm nghiệm thực phẩm phải đáp ứng những yêu cầu nào?
Dẫn chiếu Điều 45 Luật An toàn thực phẩm 2010, hoạt động kiểm nghiệm phải đảm bảo hai nhóm yêu cầu sau:
- Kiểm nghiệm được thực hiện trong những trường hợp nào?
Việc kiểm nghiệm được tiến hành trong hai trường hợp:
a) Theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân
- Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm có thể chủ động gửi mẫu kiểm để phục vụ công bố sản phẩm, quảng cáo, lưu hành hàng hóa hoặc kiểm tra chất lượng định kỳ.
- Các tổ chức, cá nhân khác cũng có quyền yêu cầu kiểm nghiệm khi cần.
b) Phục vụ quản lý nhà nước
- Cơ quan quản lý (Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp & PTNT…) có thể yêu cầu kiểm nghiệm khi thanh tra, kiểm tra an toàn thực phẩm.
- Việc kiểm nghiệm này phải được thực hiện tại các cơ sở kiểm nghiệm thuộc danh sách do Bộ trưởng quản lý ngành chỉ định.
- Yêu cầu bắt buộc đối với kết quả kiểm nghiệm
Hoạt động kiểm nghiệm phải đáp ứng hai yêu cầu cốt lõi:
- Khách quan – chính xác: Kết quả phải được thực hiện trung thực, không bị tác động từ chủ thể yêu cầu kiểm nghiệm.
- Tuân thủ chuyên môn kỹ thuật:Phương pháp thử nghiệm, thiết bị, quy trình phải phù hợp tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.
III. Cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phải đáp ứng những tiêu chuẩn về năng lực gì?
Theo Điều 46 Luật An toàn thực phẩm và Điều 5 Thông tư liên tịch 20/2013/TTLT-BYT-BCT-BNNPTNT, cơ sở kiểm nghiệm phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Điều kiện chung theo Luật An toàn thực phẩm
- Có bộ máy tổ chức và năng lực kỹ thuật phù hợp tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.
- Thiết lập và duy trì hệ thống quản lý chất lượng, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong toàn bộ quy trình kiểm nghiệm.
- Đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp khi thực hiện chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy.
Ngoài ra, cơ sở kiểm nghiệm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi kết quả kiểm nghiệm.
- Yêu cầu về năng lực theo Thông tư liên tịch 20/2013
Cơ sở kiểm nghiệm phải:
- Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng đạt tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17025:2007 hoặc ISO/IEC 17025:2005.
- Trang thiết bị – cơ sở vật chất đầy đủ, phù hợp với lĩnh vực đăng ký kiểm nghiệm.
- Có tối thiểu hai kiểm nghiệm viên trình độ đại học đúng chuyên ngành và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm thực tế.
- Phương pháp thử phải được cập nhật, xác nhận giá trị sử dụng, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
- Tham gia và đạt yêu cầu thử nghiệm thành thạo hoặc so sánh liên phòng đối với ít nhất một chỉ tiêu đăng ký.
Những yêu cầu này giúp đảm bảo mọi kết quả kiểm nghiệm đều có độ tin cậy cao.
IV. Chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm thực phẩm được chi trả như thế nào?
Theo Điều 48 Luật An toàn thực phẩm 2010, chi phí kiểm nghiệm được quy định như sau:
- Cơ quan nhà nước thanh toán trong trường hợp kiểm tra – thanh tra
Nếu cơ quan nhà nước quyết định kiểm tra, họ sẽ chi trả chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm.
Tuy nhiên, nếu kết quả chứng minh tổ chức/cá nhân vi phạm, thì họ phải hoàn trả toàn bộ chi phí cho cơ quan kiểm tra.
- Tổ chức, cá nhân tự yêu cầu kiểm nghiệm
Khi doanh nghiệp hoặc cá nhân chủ động yêu cầu kiểm nghiệm, họ phải tự chi trả chi phí.
- Chi phí trong tranh chấp, khiếu nại
- Người khởi kiện, khiếu nại phải tạm thanh toán chi phí kiểm nghiệm.
- Nếu kết quả chứng minh bên sản xuất, kinh doanh vi phạm, thì họ phải hoàn trả chi phí cho người khiếu nại.
Như vậy, việc kiểm nghiệm thực phẩm phải bảo đảm tính khách quan, chính xác và tuân thủ đúng quy định kỹ thuật. Cơ sở kiểm nghiệm phải có năng lực phù hợp, đạt tiêu chuẩn ISO, có đội ngũ kiểm nghiệm viên chuyên môn và trang thiết bị đầy đủ. Chi phí kiểm nghiệm tùy thuộc vào chủ thể yêu cầu và yêu cầu kiểm nghiệm được thực hiện với mục đích gì. Hiểu rõ các quy định này giúp doanh nghiệp và cá nhân thực hiện đúng pháp luật, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.
Quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ lại để được tư vấn cụ thể !
(Hotline: 0972 859 311)