Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhận diện 3 lãng phí trong đầu tư công

0
13

Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhận diện 3 lãng phí trong đầu tư côngTại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV vào cuối tháng 5 vừa qua, các đại biểu Quốc hội đã chất vấn Bộ Kế hoạch và Đầu tư về vấn đề những lãng phí trong đầu tư công. Mới đây, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã báo cáo trả lời chất vấn của Quốc hội cũng như đưa ra các giải pháp để sửa đổi, nâng cao hiệu quả đầu tư công.

1. Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhận diện những lãng phí trong đầu tư công

Trong báo cáo trả lời Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chỉ ra 3 lãng phí lớn nhất. Cụ thể đó là lãng phí trong duyệt dự án; bố trí vốn và thực hiện dự án; thiết kế và xây dựng chính sách. Trong đó lãng phí nhiều nhất là khâu thiết kế, xây dựng chính sách, chương trình.

Thứ nhất về khâu gây lãng phí nhất đó là các chính sách được ban hành đã không đặt đúng chỗ trong khi nguồn lực thì có hạn dẫn tới dàn trải. Vì vậy các dự án đã thực hiện không hiệu quả, không có sự đồng bộ và gây cản trở đến sự phát triển. Nếu vẫn tiếp tục để tình trạng này xảy ra thì sự lãng phí còn tăng lên rất khủng khiếp.

Thứ hai là lãng phí trong duyệt dự án. Chủ trương đầu tư không phù hợp với mục tiêu cũng như yêu cầu phát triển trong các ngành; quy trình quyết định và thẩm định chủ trương không chặt chẽ khiến dự án không đạt hiệu quả, lãng phí vốn đã được đầu tư.

Về vấn đề lãng phí trong duyệt dự án, có một nguyên nhân khác nữa đó là không cân đối vốn dẫn tới quá trình thực hiện không khả thi, dự án thực hiện dở dang thì phải dừng lại vì không đủ vốn. Nhiều trường hợp có đủ vốn thậm chí mức đầu tư cao hợn thực tế dẫn tới tình trạng đội giá và triển khai các hạng mục không có hiệu quả sử dụng cũng gây nên lãng phí nghiêm trọng.

Thứ ba là lãng phí trong bố trí vốn và thực hiện dự án. Vốn được bố trí rất dàn trải do nguồn vốn không cân đối được trong khi nhu cầu rất lớn. Cùng với đó các cơ quan địa phương lại làm việc không có nguyên tắc, không có mục tiêu rõ ràng càng làm tình trạng dàn trải tăng lên. Thời gian để thực hiện dự án kéo dài hơn so với dự kiến, thậm chí nhiều dự án chưa hoàn thành đã bị bỏ dở, gây nên lãng phí rất lớn về thời gian, tiền bạc và công sức. Bên cạnh đó, công tác giám sát các công trình, kiểm soát thực hiện dự án còn rất lỏng lẻo khiến vốn giải ngân cao hơn khối lượng thực tế hoàn thành. Báo cáo quyết toán sai thực tế cũng ảnh hưởng đến vốn đầu tư rất nhiều.

Một ví dụ điển hình về lãng phí trong bố trí vốn và thực hiện dự án đó là dự án nhiên liệu sinh học tại 3 tỉnh Phú Thọ, Quảng Ngãi và Bình Phước của PVN. Với vốn đầu tư hơn 5.400 tỷ đồng nhưng 1 trong số 3 dự án đó đã dừng thi công còn hai dự án khác thì không còn hoạt động nữa.

2. Giải pháp giải quyết những lãng phí

Nhận diện được chính xác 3 lãng phí lớn nhất trong đầu tư công, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã đồng thời đưa ra các phương án giải quyết. Cụ thể như sau:

  • Đẩy nhanh thay đổi cơ cấu kinh tế, thay đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao hiệu quả cạnh tranh kinh tế. Nền kinh tế sẽ được cơ cấu lại đầu tư công theo hướng điều chỉnh tăng tỷ trọng đầu tư trong ngân sách nhà nước lên khoảng 30%.
  • Tính đúng chi phí và giá dịch vụ để tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thu hút nguồn lực bên ngoài để phát triển sự nghiệp công.
  • Mở rộng hình thức đầu tư để thu hút nguồn vốn đầu tư tư nhân và cả đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh hợp tác công tư PPP.
  • Sửa đổi và bổ dung để hoàn thiện các thể chế pháp luật đầu tư công, đẩy mạnh phân cấp quyền và tăng cường nghĩa vụ của các cấp quản lý.
  • Đơn giản hóa thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư cũng như các thủ tục liên quan đến đầu tư công song vẫn phải đảm bảo chặt chẽ để tránh tình trạng lợi dụng làm thất thoát kinh phí.
  • Nâng cao chất lượng quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội cũng như quy hoạch ngành, quy hoạch lãnh thổ để có căn cứ xây dựng các dự án đầu tư công.
  • Các cơ quan địa phương cần nghiêm túc hơn trong vấn đề quản lý đầu tư công, người đứng đầu phải nâng cao trách nhiệm hơn nữa, quản lý và xử lý nghiêm khắc các hành vi sai pháp luật.
  • Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật đồng thời để cao vai trò của dân cư trong giám sát để đảm bảo tính khách quan và xử lý nghiêm khắc các hành vi tham nhũng.
  • Chủ đầu tư cũng như ban quản lý dự án phải thay đổi về bộ máy, tổ chức và nâng cao năng lực của các cán bộ để đáp ứng quản lý và sử dụng vốn đầu tư hiệu quả.

Ngoài ra Bộ Kế hoạch và Đầu tư còn tiếp tục đẩy mạnh Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà đầu thầu đảm bảo có đủ năng lực thực hiện dự án hoàn thành hiệu quả, đúng tiến độ.

Ở một số những vấn đề lãng phí trong đầu tư công, các dự án này cần phải học hỏi thêm nhiều điều từ các dự án tư nhân thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Từ thiết kế, xây dựng chính sách, duyệt dự án cho đến bố trí vốn và thực hiện dự án đều phải thay đổi, phải rõ ràng thì đầu tư công tại Việt Nam mới đạt được hiệu quả.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhận diện 3 lãng phí trong đầu tư công
5 (100%) 1 vote

Gửi Bình Luận

avatar
wpDiscuz