So sánh các loại hình doanh nghiệp

13
6290
Phân biệt loại hình doanh nghiệp

Tại Việt Nam hiện nay có 04 loại hình doanh nghiệp là: Doanh nghiệp tư nhân, Công ty hợp danh, Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn và Công ty Cổ phần. Mỗi loại hình doanh nghiệp có những đặc điểm riêng nên chúng ta phải so sánh các loại hình doanh nghiệp này với nhau để đưa ra sự lựa chọn phù hợp.

Đặc điểm chung của các loại hình doanh nghiệp là:

  1. Có tên riêng;
  2. Có tài sản riêng;
  3. Có địa chỉ trụ sở giao dịch cụ thể;
  4. Có giấy phép đăng ký kinh doanh;

Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để lựa chọn được loại hình doanh nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của nhà đầu tư? Việc này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Mục tiêu kinh doanh, tiềm lực tài chính, số lượng thành viên sáng lập,… Tuy nhiên, theo thời gian những tiêu chí này có thể thay đổi và loại hình doanh nghiệp cũng có thể thay đổi cho phù hợp với thực tế.

so sánh các loại hình doanh nghiệp
Chọn loại hình doanh nghiệp gì bây giờ?

Với kinh nghiệm nhiều năm tư vấn thành lập doanh nghiệp, Luật Việt Tín xin đưa ra một số tiêu chí làm cơ sở để so sánh đặc điểm của các loại hình doanh nghiệp như sau:

  • Tiêu chí về thủ tục thành lập;
  • Trách nhiệm về tài sản của chủ sở hữu;
  • Số lượng thành viên;
  • Cơ cấu tổ chức, cách thức quản trị doanh nghiệp;
  • Khả năng chuyển nhượng và huy động vốn của doanh nghiệp;
  • Thuế thu nhập doanh nghiệp;

Dưới đây là phần khái niệm, so sánh ưu điểm, nhược điểm của 04 loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam hiện nay:

1. Doanh nghiệp tư nhân

Là loại hình doanh nghiệp do 01 cá nhân làm chủ và không có tư cách pháp nhân. Chủ doanh nghiệp chính là người điều hành và đại diện trước pháp luật của doanh nghiệp.

Ưu điểm:

  1. Doanh nghiệp tư nhân thuộc sở hữu của duy nhất một người nên người đó có toàn quyền quyết định mọi thứ liên quan đến các hoạt động của doanh nghiệp.
  2. Cũng chính vì quyền lực tập trung vào chủ sở hữu nên mô hình công ty tư nhân được tổ chức rất đơn giản, không cần thiết phải có nhiều phòng ban rườm rà. Chủ doanh nghiệp hoàn toàn chủ động trong việc mua bán, chuyển nhượng, giải thể doanh nghiệp mà không phải xin ý kiến của bất cứ ai khác.
  3. Quyền lợi và trách nhiệm của DNTN luôn gắn liền với chủ sở hữu nên chủ doanh nghiệp rất dễ sử dụng uy tín cá nhân để tạo ra sự tin tưởng cho khách hàng và đối tác.
  4. Bởi vì không có sự tách biệt giữa tài sản của doanh nghiệp với tài sản riêng của chủ sở hữu nên doanh nghiệp tư nhân rất dễ để vay mượn tiền từ phía ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng khác.

Nhược điểm:

  1. Mỗi cá nhân chỉ được thành lập 1 doanh nghiệp tư nhân. Khi đã thành lập doanh nghiệp tư nhân rồi thì không thể đứng tên chủ hộ kinh doanh, hoặc là thành viên của một công ty hợp danh khác.
  2. Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân nên không có sự tách biệt giữa tài sản riêng của chủ sở hữu với tài sản của doanh nghiệp. Tức là chủ doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm vô hạn đối với các nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là khi có các khoản nợ phát sinh mà tài sản của DNTN không đủ để thanh toán nợ thì chủ doanh nghiệp phải mang tài sản cá nhân ra để trả nợ. Đây là một trong những điểm hạn chế lớn nhất của loại hình doanh nghiệp này và cũng là một trong những yếu tố quan trọng khiến nhiều người không lựa chọn loại hình doanh nghiệp tư nhân mà lựa chọn loại hình Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Một Thành Viên (để phân biệt kỹ hơn thì các bạn hãy đọc tiếp ở phần loại hình công ty TNHH).
  3. Doanh nghiệp tư nhân không được quyền phát hành chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu,…) nên khả năng huy động vốn không cao.

Nhìn chung, đây là loại hình doanh nghiệp ít chịu sự ràng buộc của pháp luật nhất.

2. Công ty trách nhiệm hữu hạn

Là loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân và hoạt động dưới 2 hình thức:

  • Công ty TNHH một thành viên: chỉ có 1 chủ sở hữu (là 1 cá nhân hoặc 1 tổ chức);
  • Công ty TNHH hai thành viên trở lên: có từ 2 đến 50 chủ sở hữu.

Ưu điểm:

  1. Công ty TNHH có tư cách pháp nhân nên có sự phân biệt rõ ràng giữa tài sản công ty và tài sản của chủ sở hữu. Vì vậy các thành viên chỉ phải chịu trách nhiệm trong phạm vi phần vốn góp vào doanh nghiệp. Điều này sẽ hạn chế rủi ro cho các thành viên góp vốn khi đầu tư vào công ty.
  2. Việc quản lý và điều hành công ty không quá phức tạp do số lượng thành viên trong công ty không quá lớn (tối đa là 50) và thường là những người quen biết, tin tưởng lẫn nhau.
  3. Trong trường hợp thành viên công ty TNHH muốn thoái vốn thì quyền ưu tiên mua sẽ dành cho các thành viên còn lại. Trong thời hạn 30 ngày nếu không có thành viên nào mua thì người đó mới có quyền chuyển nhượng cho cá nhân hoặc tổ chức khác bên ngoài công ty. Đây là quyền lợi rất lớn dành cho các thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn vì sẽ hạn chế tối đa khả năng thâu tóm công ty của các thế lực bên ngoài.

Nhược điểm:

  1. Do tài sản công ty tách biệt với tài sản cá nhân nên niềm tin với khách hàng và đối tác cũng bị giới hạn. Ngân hàng chỉ có thể cho vay khoản tiền nhỏ hơn giá trị thực của công ty TNHH nhằm hạn chế rủi ro.
  2. Pháp luật không cho phép công ty TNHH phát hành cổ phiếu nên việc huy động vốn của loại hình doanh nghiệp này vẫn còn hạn chế.
  3. So với doanh nghiệp tư nhân thì loại hình công ty này chịu sự kiểm soát chặt chẽ của pháp luật hơn.

Tuy nhiên, với những ưu điểm vượt trội so với mô hình doanh nghiệp tư nhân nên loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn là sự lựa chọn an toàn, phổ biến nhất hiện nay.

3. Công ty hợp danh

Là loại hình doanh nghiệp kết hợp giữa doanh nghiệp tư nhân và công ty trách nhiệm hữu hạn. Công ty hợp danh phải có ít nhất 2 thành viên hợp danh trở lên và có thể có hoặc không có các thành viên góp vốn cùng kinh doanh.

  • Thành viên hợp danh phải là 01 cá nhân chịu trách nhiệm vô hạn với các khoản nợ của doanh nghiệp (giống như chủ doanh nghiệp tư nhân)
  • Còn thành viên góp vốn có thể là 01 cá nhân hoặc pháp nhân, chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp vào doanh nghiệp.

Đặc điểm của công ty hợp danh

  • Công ty hợp danh có tư cách pháp nhân;
  • Thành viên hợp danh không được là chủ của doanh nghiệp tư nhân hoặc là thành viên hợp danh của một công ty hợp danh khác trừ khi được sự đồng ý của các thành viên còn lại;
  • Luật không quy định số lượng thành viên tối đa của công ty hợp danh;
  • Công ty hợp danh cũng không được quyền phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào;

Ưu điểm:

  1. Công ty hợp danh có tư cách pháp nhân cho nên có sự phân biệt giữa tài sản của doanh nghiệp với tài sản của các thành viên trong công ty. Tuy nhiên trách nhiệm của các thành viên hợp danh đối với công ty vẫn là vô hạn.
  2. So với loại hình doanh nghiệp tư nhân thì công ty hợp danh kết hợp được uy tín của nhiều cá nhân nên dễ dàng tạo được niềm tin với đối tác và khách hàng.
  3. Do không bị giới hạn về số lượng thành viên nên đây là một trong những lợi thế để có thể kêu gọi vốn bằng hình thức bổ sung thêm thành viên vào công ty.
  4. Vai trò của thành viên hợp danh trong công ty giống như chủ doanh nghiệp tư nhân cho nên quyền lực tập trung vào những thành viên này. Vì thế mô hình tổ chức công ty cũng đơn giản, không cần thiết phải có nhiều phòng ban rườm rà.

Nhược điểm:

  1. Vì có nhiều thành viên hợp danh (ít nhất là 2 người) nên quyền lực không nằm hoàn toàn trong tay 1 người và rủi ro mà các thành viên hợp danh phải chịu là rất cao khi xảy ra mâu thuẫn.
  2. Thành viên hợp danh muốn chuyển nhượng phần vốn góp của mình cho người khác thì cần được sự chấp thuận của các thành viên hợp danh khác. Đây là quyền chấp thuận chứ không phải quyền ưu tiên mua do đó thành viên hợp danh có quyền chuyển nhượng phần vốn góp cho cả những đối tượng bên ngoài công ty. Tuy nhiên, trong 2 năm đầu kể từ thời điểm chuyển nhượng, thành viên hợp danh vẫn phải liên đới chịu trách nhiệm vô hạn về những khoản nợ phát sinh trước thời điểm chấm dứt tư cách thành viên.
  3. Thành viên hợp danh muốn rút vốn khỏi công ty phải làm thông báo bằng văn bản trước ít nhất 06 tháng. Và chỉ được phép rút vốn vào thời điểm kết thúc năm tài chính.

Vì có nhiều nhược điểm lớn nên thực tế loại hình doanh nghiệp này chưa phổ biến. Các công ty tư vấn thường hướng khách hàng sang thành lập loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn sẽ hạn chế được rủi ro cho các chủ sở hữu.

4. Công ty cổ phần

Là loại hình doanh nghiệp có ít nhất 3 thành viên trở lên và không hạn chế số lượng thành viên tối đa. Các thành viên góp vốn vào công ty cổ phần gọi là các cổ đông và vốn điều lệ được chia thành các phần bằng nhau gọi là cổ phần.

Đặc điểm của công ty cổ phần:

  • Công ty cổ phần có tư cách pháp nhân.
  • Công ty cổ phần được phép phát hành các loại chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu và các loại chứng khoán khác) theo quy định của pháp luật về chứng khoán.
  • Công ty cổ phần bắt buộc phải có Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và Giám đốc (Tổng giám đốc). Nếu công ty cổ phần có từ 11 cổ đông trở lên thì phải có thêm Ban kiểm soát.
  • Những thành viên ký vào điều lệ thành lập công ty cổ phần ban đầu gọi là những cổ đông sáng lập, có quyền được ưu tiên mua cổ phần nếu các thành viên khác muốn chuyển nhượng trong 3 năm đầu thành lập.

Ưu điểm:

  1. Công ty cổ phần có tư cách pháp nhân nên sẽ hạn chế rủi ro cho các cổ đông khi góp vốn đầu tư vào công ty.
  2. Trong tất cả các loại hình doanh nghiệp thì chỉ có công ty cổ phần là có quyền phát hành chứng khoán nên khả năng huy động vốn là rất lớn. Với tiềm lực kinh tế mạnh thì việc mở rộng lĩnh vực kinh doanh đa ngành nghề của loại hình công ty này trở nên rất dễ dàng, giúp cho các nhà đầu tư sinh lời nhanh chóng.
  3. Loại hình công ty cổ phần không bị giới hạn số lượng cổ đông tham gia góp vốn vào công ty. Hơn nữa việc mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp cũng rất dễ dàng. Vì vậy phạm vi đối tượng được tham gia vào công ty cổ phần là rất rộng, ngay cả cán bộ công chức nhà nước cũng có quyền mua cổ phiếu của công ty cổ phần.

Nhược điểm:

  1. Việc tổ chức, quản lý và điều hành công ty cổ phần rất phức tạp nếu số lượng cổ đông của công ty quá lớn. Trong đó có rất nhiều người không hề quen biết và có thể xuất hiện sự chia rẽ thành nhiều nhóm cổ đông mâu thuẫn với nhau về lợi ích. Sự chia rẽ này đôi khi gây mất đoàn kết theo hướng kìm hãm sự phát triển chung của công ty.
  2. Việc thành lập và quản lý công ty cổ phần không chỉ tốn kém mà còn phức tạp hơn so với các loại hình công ty khác do bị kiểm soát chặt chẽ bởi các quy định của pháp luật, đặc biệt về vấn đề kế toán, thuế.
  3. Khả năng bảo mật trong kinh doanh và tình hình tài chính của công ty bị hạn chế do phải công khai báo cáo với các cổ đông.
  4. Quyền của những người điều hành (tổng giám đốc, giám đốc,…) trong công ty cổ phần bị hạn chế trong một số trường hợp phải được sự thông qua của Hội đồng cổ đông.

Cùng với công ty TNHH, loại hình công ty cổ phần cũng rất phổ biến không chỉ tại Việt Nam mà trên toàn thế giới bởi những ưu điểm vượt trội so với các loại hình doanh nghiệp khác. Hơn nữa tâm lý người Việt thường cho rằng công ty cổ phần nghe “hoành tráng” hơn nên dù chỉ có 3 thành viên cũng thành lập công ty cổ phần.

So sánh các loại hình doanh nghiệp

Dưới đây là bảng so sánh các tiêu chí ở mức sơ lược nhằm giúp bạn dễ dàng thấy được sự khác nhau giữa các loại hình doanh nghiệp nêu trên:

TIÊU CHÍ DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN CÔNG TY TNHH CÔNG TY HỢP DANH CÔNG TY CỔ PHẦN
Bản chất Doanh nghiệp 1 chủ Công ty đối nhân Công ty đối nhân Công ty đối vốn
Thành viên Là cá nhân Cá nhân, tổ chức Cá nhân, tổ chức Cá nhân, tổ chức
Số lượng thành viên  Chỉ 1 Tối đa 50 Ít nhất là 2

Không bị giới hạn

Ít nhất là 3

Không bị giới hạn

Tư cách pháp nhân Không
Giới hạn trách nhiệm Vô hạn Hữu hạn Vô hạn với thành viên hợp danh, Hữu hạn với thành viên góp vốn Hữu hạn
Cơ cấu tổ chức Đơn giản Không phức tạp Không phức tạp Phức tạp
Quyền phát hành chứng khoán Không Không Không
Khả năng bị thâu tóm Không thể Khó Rất khó Có thể

Ngoài các loại hình doanh nghiệp nêu trên còn có một số loại hình khác như Doanh nghiệp có vốn nhà nước, Công ty liên doanh và Hợp tác xã. Tuy nhiên trong bài viết này không đề cập đến vì không phổ biến hoặc để thành lập được cần có yếu tố chính phủ.

Nếu bạn cần hỏi thêm hoặc có nhu cầu thành lập doanh nghiệp xin vui lòng liên hệ với Luật Việt Tín. Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn miễn phí cho quý khách.

So sánh các loại hình doanh nghiệp
4.8 (96.67%) 6 votes

Gửi Bình Luận

avatar
Bảo
Bảo

Bạn cho mình hỏi loại hình Công ty TNHH có 1 thành viên và 2 thành viên trở lên nhưng sao bên bạn chỉ đề cập tới loại hình Công ty TNHH chung chung và hình như còn nhầm về ưu điểm và hạn chế của các loại hình.
Luật Việt Tín xem lại giúp mình.

Số điện thoại
0912319693
Bùi sơn
Bùi sơn

Mình hiện tại đang làm ngành điện nội dung thi công điện,nước,điện nhẹ(mạng internet,điện thoại bàn) công việc chủ yếu nhận thi công ở các công ty lớn như samsung,LG..chung cư cao tầng.. Mình muốn tư vấn mở công ty có tư cách pháp nhân để có thể nhận việc ở các công trình nhà nước. Mình muốn tư vấn loại hình công ty phù hợp,số vốn cần có và điều lệ giấy tờ liên quan cần những gì?

nguyễn thị hương nhài
nguyễn thị hương nhài

mình muốn hỏi mình và 2 người muốn thành lập công ty có sự kiểm soát chặt chẽ về nội bộ công ty và thành viên mới chỉ được tham gia khi có sự đồng ý của các thành viên sáng lập thì mình nên chọn loại hình nào ạ

Cúc
Cúc

Tôi muốn hỏi giám đốc công ty TNHH 1Tv có đc phép là người đại diện hợp pháp của hợp tác xã ( có được thành lập hợp tác xã ko ạ)

Luật Việt Tín
Luật Việt Tín

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc đến công ty Luật Việt Tín. Câu hỏi của bạn chúng tôi xin trả lời như sau: Giám đốc của công ty TNHH 1 thành viên hoàn toàn có thể tham gia thành lập hợp tác xã và trở thành chủ tịch hội đồng quản trị, người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã được, trừ trường hợp điều lệ của công ty hoặc điều lệ của hợp tác xã có quy định hạn chế.

Văn Dương
Văn Dương

Tôi muốn thành lập cty đấu giá nên chọn loại hình nào hợp lý?

Luật Việt Tín
Luật Việt Tín

Chào bạn, từ 1/7/2017 công ty đấu giá bắt buộc phải thành lập dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh bạn nhé.! Bạn xem ưu nhược điểm của 2 loại hình doanh nghiệp này trong nội dung bài viết để lựa chọn loại hình phù hợp hoặc gọi đến Luật Việt Tín để được tư vấn miễn phí nhé!

Việt Anh
Việt Anh

Hợp đồng không đóng dấu mà chỉ có chữ ký có giá trị pháp lý không?

Luật Việt Tín
Luật Việt Tín

Chào bạn, hợp đồng được ký kết với tư cách công ty thì phải có đóng dấu, có chữ ký và chức danh của người có thẩm quyền ký thì mới có giá trị pháp lý bạn nhé.

nguyễn thi dung
nguyễn thi dung

Mình muốn hỏi m có thể đăng kí kinh doanh sp cây cỏ máu ko. Thành lập cty đc ko ạ

Luật Việt Tín
Luật Việt Tín

Bạn có thể đăng ký kinh doanh sản phẩm này được, tùy vào việc bạn đưa sản phẩm này ra thị trường dưới dạng nào sẽ có những điều kiện bắt buộc phải đáp ứng thì mới được xem là hợp pháp bạn nhé.

nguyễn thi dung
nguyễn thi dung

Vâng. Cảm ơn b. Mình muốn hỏi thêm để đưa hàng vào bán siêu thị phải có hóa đơn đỏ, nếu mình k thành lập cty ko xuất đc hóa đơn đỏ thì có cách đki kinh doanh nào có thể xuất hóa đơn đỏ k ah

Luật Việt Tín
Luật Việt Tín

Bạn có thể xin giấy phép kinh doanh hộ cá thể và đăng ký mua hóa đơn của chi cục thuế bạn nhé!